حق استفاده و نشر این مطلب در انحصار مرکز آموزشی سیرکل است و هرگونه استفاده بدون کسب مجوز کتبی، حق پیگرد قانونی را برای این مرکز محفوظ میدارد.
گاهی اوقات جواب دادن به سوالات ساده بسیار دشوار است و دلیل آن درک تجربی است، که باعث می شود نتوان به صورت منطقی و درست بعضی موضوعات و پدیده ها را آنالیز کرد. همه ما با رنگ های مختلف آشنا هستیم ولی تعاریف ما از همه آنها درست است به خصوص برای سیاه و سفید؟
دو تعریف کلی و رایج برای سیاه و سفید مطرح میشود:
• در تعریف اول سیاه و سفید به عنوان رنگ شناخته شده و در کنار دیگر رنگ ها قرار می گیرند. این تعریف بیشتر ریشه شناختی ما از رنگ ها دارد و معمولا نظر اکثر مردم و حتی هنرمندان با این تعریف هم سو تر است.
• تعریف دوم سیاه و سفید را به عنوان رنگ نمی پذیرد، برای درک این موضوع ابتدا باید نگاهی دقیق به تعریف رنگ داشته باشیم.
نیوتون در کتاب Opticks خودش نوشته است: نور فیزیک نیست بلکه درک است. جمله ای ساده ولی فوق العاده عمیق و تامل برانگیز که درک و نگرش ما را نسبت به رنگ ها عوض کرد. معمولا زمانی ما در مورد رنگ ها صحبت می کنیم آنها را پدیده هایی خارجی می شناسیم و بر این باور هستیم که موضوعات اطراف ما هستند که رنگی هستند. ولی این چنین نیست! بلکه چیزی که به عنوان رنگ می بینیم در واقع درک ما از طول موج های مختلف (400 تا 700 نانومیتر) الکترومغناطیس است. در حقیقت در دنیا خارج از ذهن ما هیچ رنگی وجود ندارد و پدیده ای که ما به عنوان رنگ می شناسیم کاملا درک و تحریک سیستم بینایی ما از طول موج نور است، به شکل ساده رنگ پدیده ای است که در ذهن ما وجود دارد و وجود خارجی ندارد.
سلول های شبکیه چشم (Retina) به دامنه مشخصی از طول موج الکترومغناطیس (400 تا 700 نانومیتر) حساس هستند از همین رو دامنه طول موج نور مرئی برای انسان حدودا 400 تا 700 نانومیتر است. بر روی شبکیه چشم انسان۲ نوع سلول حساس به نور مرئی وجود دارد سلول های مخروطی (Cone) که خود سه دسته هستند:
• حساس به طول موج بلند (L)
• حساس به طول موج متوسط (M)
• حساس به طول موج کوتاه (S)
و سلول های میله ای (Rod) که معمولا به سلول های دید در شب (night vision) شهرت دارند. ساختار کامل، نوع پردازش و رفتار دقیق این سلول ها را در مقاله های دیگر به صورت کامل بررسی خواهیم کرد.
زمانی که به یک موضوع سیاه نگاه می کنیم چه چیز باعث می شود که ما آن موضوع را سیاه ببینیم؟ (البته هیچ موضوعی به صورت 100درصد سیاه نیست به غیر از سیاه چاله ها که در حوصله این مقاله نمی گنجد). هرگاه هیچ شعاع نوری از موضوع مورد نظر به چشم ما نرسد نتیجه آن سلول های شبکیه چشم تحریک نخواهند شد و موضوع سیاه دیده خواهد شد. از طرف دیگر زمانی تمامی ۳ دسته از سلول های مخروطی تحریک شوند شما آن موضوع را سفید خواهید دید.
حال با این تعاریف آیا سیاه و سفید رنگ هستند؟ قطعا تعریف بهتر برای سیاه و سفید میزان نور یا همان Tone است. هر زمان ما تمامی طیف طول موج ها نور مرئی را داشته باشیم یا به تعریف دیگر هر زمان ۳ سری سلول های مخروطی به صورت مساوی تحریک شدند موضوعات را سفید خواهیم دید و هرگاه نوری از موضوعات به چشم ما نرسد موضوعات را سیاه خواهیم دید.
البته در دنیای کامپیوتر نیز به نوعی این تعریف پیاده سازی شده. در دنیا CGI رنگ ها توسط سه مولفه:
• Hue
• Saturation
• Value
تعریف می شوند. تمامی رنگ ها توسط Hue تعریف شده و برای داشتن سیاه و سفید باید از مولفه Value استفاده کنید. هر زمان مولفه value صفر باشد سیاه به دست خواهد آمد و هر زمان یک یا صد درصد باشد سفید را خواهیم داشت.
در آخر باید به این نکته اشاره کرد که در کتاب های مختلف تعاریف و نگرش های مختلفی نسب به این موضوع وجود دارد که همه آنها در جای خود قابل پذیرش و منطقی است. این مقاله سعی می کند درک عمیقتری نسب به پدیده ها مختلف را به شما دهد تا نگاه شما نسبت به پدیده های مختلف عمیق تر شود.