حق استفاده و نشر این مطلب در انحصار مرکز آموزشی سیرکل است و هرگونه استفاده بدون کسب مجوز کتبی، حق پیگرد قانونی را برای این مرکز محفوظ میدارد.
تا حالا هنگام تماشای فیلم دقت کردهاید که نوشتههای تیتراژ در بعضی از فیلم ها بخصوص فیلم های قدیمی تر، کاملاً ثابت نیستند و لرزه بسیار اندکی دارند. این حرکت شاید در نگاه اول یک نقص به نظر برسد، اما در واقع یکی از امضاهای بصری فیلمسازی روی نگاتیو است؛ اثری که به آن Gate Weave گفته میشود. البته لازم به ذکر است که این لرزه بر روی تصویر نیز وجود دارد اما برای نوشته های سفید بر روی پس زمینه مشکی بسیار مشهود تر است.
Gate Weave اصطلاحی است که به حرکت مکانیکی و نوسان بسیار جزئی نوار فیلم در هنگام عبور از پنجره فریم (Film Gate) در دوربین فیلم برداری، پروژکتور یا دستگاه های اسکن فیلم اشاره دارد.
در سیستمهای فیلم آنالوگ، هر فریم از نگاتیو باید دقیقاً در یک موقعیت مشخص مقابل دریچه نور قرار بگیرد. مکانیزمهای مکانیکی مانند چنگک های کشنده فیلم ، سوراخهای پرفراژ (Perforations) و فشار صفحات نگهدارنده، وظیفه دارند فیلم را برای ثبت یا نمایش هر فریم ثابت نگه دارند. اما هیچ سیستم مکانیکی کاملاً بدون خطا نیست. کوچکترین میزان لقی در قطعات، فرسودگی سوراخ های فیلم، کشیدگی نگاتیو یا حتی تغییرات ناشی از استفاده طولانی مدت میتواند باعث شود هر فریم چند هزارم میلیمتر جابهجا شود. نتیجه این حرکتهای بسیار کوچک، همان لرزش نامحسوسی است که در تیتراژ فیلمهای قدیمی یا خطوط عمودی تصویر بیشتر دیده میشود.
در دوربینها، پروژکتورها و اسکنرهای حرفهای امروزی، سیستم های بسیار دقیق برای نگه داشتن و تثبیت فیلم وجود دارند. به همین دلیل در تولیدات سینمایی با کیفیت بالا، اثر Gate Weave بسیار کاهش پیدا میکند؛ اما معمولاً کاملاً از بین نمیرود. همین مقدار بسیار کم از حرکت مکانیکی، به شکل ناخودآگاه روی ذهن بیننده اثر میگذارد و حس «واقعی بودن» تصویر را تقویت میکند.
پس از اسکن فیلم، معمولاً از نرمافزارهای تثبیت تصویر (Image Stabilization) برای حذف این لرزشها استفاده میشود. این فرآیند باعث میشود تصویر دیجیتال نهایی بسیار ثابت تر و تمیزتر باشد. با این حال، بعضی فیلم سازان و متخصصان بازسازی فیلم عمداً مقدار کمی از این حرکت طبیعی را حفظ میکنند، زیرا حذف کامل آن میتواند باعث شود تصویر بیش از حد دیجیتال و مصنوعی به نظر برسد.
در دنیای سینمای دیجیتال، دوربینها تصاویر را مستقیماً روی حسگر ثبت میکنند و دیگر خبری از حرکت مکانیکی نگاتیو نیست. به همین دلیل تصویر دیجیتال ذاتاً فاقد این نوع نوسان های فیزیکی است. به همین علت، بسیاری از فیلم سازان و طراحان تصویر، افکت Gate Weave را به صورت مصنوعی شبیه سازی میکنند تا حس فیلم های نگاتیوی، گرما و شخصیت بصری گذشته را به تصویر دیجیتال اضافه کنند.
شاید این لرزش کوچک زمانی یک محدودیت فنی محسوب میشد، اما امروز تبدیل به بخشی از زبان بصری سینما شده است. همان حرکتی که زمانی حاصل نقص مکانیک بود، اکنون به عنوان نشانهای از اصالت، خاطره و حس سینمای کلاسیک دوباره به تصاویر دیجیتال بازمیگردد.
گاهی برای زنده کردن تصویر، لازم نیست چیزی به آن اضافه کنیم؛ کافی است اجازه دهیم کمی حرکت کند و نفس بکشد.